گروه هاي آموزشي پايه دوم ابتدايي

به نام خدا

زبان آموزی در مقطع ابتدایی،مبحث بسیار گسترده ای است و هر یک از متخصصان این فن از دریچه ای به این مسئله توجه داشته اند .ما در این مقاله کوتاه که در جلسه ی سر گروههای مقطع ابتدایی شهرستان تخت جلگه به آن پرداخته شد عوامل موثر بر پیشرفت مهارت نوشتن را در پایه های پایین تر مورد بررسی قرار می دهیم.

در دیدگاه سنتی ،نوشتن به معنی ایجاد نشانه هایی روی کاغذ است که نماینده ی کد یک زبان خاص می باشدو از طریق کاربرد مناسب معنا را منتقل کنند.در واقع مهارت نوشتن یک افرینش و خلاقیت تام است که در یک طرف آن خلق افکار و اندیشه ها و در طرف دیگر آن خلق و نظم بخشی اندیشه ها در قالب های زبانی مورد نظر قرار دارد.

زندی کارشناس تعلیم و تربیت معتقد است که نوشتن شامل چهار مرحله است:

·       حروف نویسی و کلمه نویسی

·       املا نویسی

·       کلمه سازی

·       مهارت بیان پیام از طریق جملات

برخی از عوامل موثر در آموزش مهارت زبان نوشتن :

در تعیین نحوه ی آموزش نوشتن ،معلم باید نوع نظام نوشتاری زبان را در نظر بگیرد،نظام های نوشتاری الفبایی(انگلیسی-فارسی)نسبت به نظام های واژه نگار(چینی)و هجا نگار (ژاپنی)بار حافظه ی کم تری را بر فراگیر تحمیل می کند.اما از طرف دیگر یادگیری نظام های الفبایی مستلزم این است که فراگیران توانایی باز نمودی بیشتری داشته باشند،یعنی بتوانند بازنمودهای نوشتاری و بازنمودهای گفتاری را با هم انطباق دهند.

نوشتن مانند مهارت های زبانی دیگر به رشد کودک در حوزه های دیگر بستگی دارد.نوشتنن فارسی،مستلزم سطح بالایی از درک باز نمودهای نمادین و انطباق حرف صداو نیز توانایی تجزیه و ترکیب واژگان ،تکواژه هاو اطلاعات دستوری است.

کودک باید به موازات رشد ،مخاطبی را که برایش می نویسد و سبک و پیام خود را متناسب با او انتخاب کند.او باید به این نکته برسد که نوشتن مانند خواندن یک امر احساسی-اجتماعی است و نویسنده تلاش می کند با شخص دیگری ارتباط برقرار کند.ساوز با بررسی هایش به این نتیجه رسید که کودکتن حتی در سطوح پایین تر ابتدایی باید خواندن و نوشتن گونه های متفاوت نوشتاری را تجربه کنند.منظور از گونه های متفاوت نوشتاری شعر،داستان،نامه،خاطره و... است.

نکته ی قابل توجه دیگر این است که نوع گونه ی نوشتاری ،تعیین کننده ی سبک نوشتن،قالب،دستور و واژگانی است که در یک نوشته استفاده می شوند.باید به کودک آموزش داد که در هنگام نوشتن به یک گونه ی خاص ،به قراردادهایی که معمولا خاص گونه ی مورد بحث است،متوسل شود.او باید هنگام نوشتن به دو نکته توجه داشته باشد:مخاطبی که برایش می نویسد و نیز هدف از نوشتن.برای مثال یک نامه ی تشکر آمیز تفاوت های زیادی با یک داستان دارد.همینطور نوشتن یادداشتی تشکر آمیز برای یک کودک با نوشتن و یادداشتی که برای یک شهردار نوشته می شود فرق داردو کودک باید به تفاوتهای مورد نظر در نوشتن آن ها توجه داشته باشد.

معمولا نوشتن گونه های متفاوت نوشتاری ،می تواند از کلاس دوم ابتدایی شروع شوئد،زیرا کودکان در این مقطع سنی،به لحاتظ اجتماعی و احساسی بزرگ می شوندو بخشی از خود محوری خود را از دست می دهند.اکنون آنها می خواهند نوشته هایشان برای دیگران معنی دار باشد،به همین جهت می توانند،نوشته ی خود را بسته به مخاطب هایشان تغییر دهند.آنان دیگر خلاقانه و به منظور رسیدن به هدف های متفاوت می نویسند.

نوشتن مستلزم داشتن سطح بالایی از مهارت ای حرکتی ظریف است.اولین گام،نوشتن با مداد به شیوه ای مناسب است،طوری که نوک مداد به صورت مداوم با کاغذ تماس حاصل کند.در کنار این عمل،مهارت های حرکتی ظریف ،به چاپ شدن حرف،فاصله گذاری مناسب و ارتباط بین حروف(در مواقع لزوم)منجر می شود،کودک باید بتواند با عملکرد دست خود و ذهن خود عمل نوشتن را انجام دهد و این امر مستلزم صرف انرژی ذهنی زیاد است.

شرط شناختی دیگر یرای آموزش نوشتن ،این است که کودک میان نقاشی و نوشتن تمیز قائل شود. او باید بتواند بین نقاشی(که با شیئی یا شخص مورد نظر شباهت فیزیکی دارد) و نو شتن (که بازنمودی کا ملا انتزامی است) تمیز قائل شود. به لحا ظ شناختی کودکان5تا6 ساله چنین توانایی را کسب می کنند.

جان کلام این است که خوب نوشتن ،نوعی توانایی است و معلمان نقش مهمی در ایجاد این توانایی در کودکان ایفا می کنند.تصمیم گیری در مورد چگونگی و زمان آموزش نوشتن چیزی است که بیشتر معلمان به تنهایی انجام می دهند.اگر چه برنامه ی درسی مهارت های زبانی شامل فعالیتهایی مرتبط با نوشتن است،اما معمولاروی آموزش و یادگیری فن نوشتن (مثلا نقطه گذاری،رعایت دستور زبان و دست خط)تکیه می کند.معلمی که می خواهد شاگردانش در نوشتن گونه های متفاوت موفق باشند،باید خود بخشی از برنامه ی درسی و مطالب را برای ارائه در کلاس تهیه کند.بدیهی است چنین معلمی باید از رویکردهای آموزشی موجود مطلع باشد و فراگیران را به نوشتن گونه های نوشتاری تشویق کند.

سر گروههای آموزشی مقطع ابتدایی

شهرستان تخت جلگه