گروه هاي آموزشي پايه دوم ابتدايي

                 آموزش روش هاي حل مساله در رياضي

فرايند تفكر حل مساله ،براي افراد گوناگون متفاوت است.مساله ها ي گوناگون نيز مسير هاي فكري متفاوتي را به وجود مي آورند.جرج پوليا تلاش كرده است تفكر را به نوعي مدل سازي كند. او الگويي چهار مرحله اي را مطرح كرده است  در فرايند تفكر حل مساله،اين چهار مرحله يا چهار گام طي مي شوند تا يك مساله رياضي به طور كامل حل شود.

مدل چهار مرحله اي او بدين شكل است:

·        فهميدن مساله

·        طرح ريزي كردن

·        حل مساله

·        نگاه به عقب(بررسي كردن)     

                                                                                            -1-گام اول حل مساله،فهميدن آن است.اين گام نشان مي دهد مساله وقتي مساله است كه نكته اي براي فهميدن داشته باشد.فهميدن مساله يعني تشخيص داده ها و خواسته هاي آن و درك ارتباط بين آن ها  فهم يك مساله مبارز طلب در واقع بخش اصلي فرايند حل مساله است.مساله هاي پيچيده حل نمي شوند،چون اغلب در فهم آن ها مشكل داريم.

2-گام دوم برنامه ريزي ،طرح ريزي و يا قصد حل مساله است.در اين مرحله،مساله از ابعاد متفاوت رياضي بررسي مي شود.در اين مرحله ممكن است مجبور شويم به گام فهميدن برگرديم و اين برگشت تا پيدا كردن يك راه حل مناسب ادامه يابد.در آموزش عمومي آنچه بيش تر براي دانش آموزان معني دارد،تشخيص روش يا راهبرد مناسب براي حل مساله است.براي همين اين گام را به (انتخاب راهبرد)مي شناسيم.در واقع بررسي راهبردهاي متعدد براي حل مساله مهمترين اقدامي است كه دانش آموز براي حل آن انجام مي دهد.

3-حل مساله:

در گام سوم وقتي راهبرد مناسب براي حل مساله مشخص شد به حل آن اقدام مي كنيم.هنگام حل مساله ممكن است به اين نتيجه برسيم كه راهبرد انتخاب شده مناسب نيست و به حل مساله منجر نمي شود.بنابر اين بايد به گام دوم برگرديم و راهبرد را تغيير دهيم و يا ممكن است در فهميدن مساله دچار اشتباه شده ايم كه بايد به گام اول بر گرديم.

حل مساله صرفا نوشتن عمليات و عبارات رياضي نيست.گاهي با انتخاب

راهبرد،رسم شكل مناسب،مساله بطور كامل حل مي شود و ديگر نيازي

به نوشتن عمليات نيست.يا حدس زدن پاسخ مساله و آزمايش آن

خواسته ي مساله را مشخص مي كند در حالي كه عمليات و راه حل

مستقيمي براي رسيدن به جواب ننوشته ايم.

4-نگاه به عقب (بررسي مجدد)

گام چهارم را اغلب دانش آموزان و معلمان طي نمي كنند.به عبارت ديگر

پيدا كردن پاسخ و حل مساله رياضي پايان كار است.در حالي كه در

فرايند حل مساله ،گام نگاه به عقب و بررسي مجدد اهميت زيادي

مساله رياضي در دنياي واقعي،بررسي منطقي بودن پاسخ و اين كه

جواب به دست آمده همان خواسته ي مساله است يا نه،بررسي صحت

عمليات انجام شده،بررسي مجددمراحل حل مساله،تطبيق شرايط مورد

نظر مساله با پاسخ بدست آمده،بررسي مساله با يك راهبرد يا راه حل

ديگر و در نظر گرفتن ساير حالت ها و شرايط براي مساله ، نمونه

كارهايي هستند كه مي توان در گام آخر انجام داد.

                    سرگروههاي آموزشي پايه ي دوم منطقه ي تحت جلگه